تبليغاتX
خوابگرد - بشارت
ادراکات لعنتی ما
همواره جنجال بر سر آثار لئوناردو داغ بوده است. این مشاجرات دامنه وسیعی داشته و هر از گاهی عده ای مشکلات معطوف به برخی آثار منسوب به لئوناردو را پیش می کشند. به همین دلیل در ظرف قرن گذشته، برخی آثار در فهرست کارهای لئوناردو اضافه شده و یا حذف شده اند. یکی از منازعات فراوان بر سر همین نقاشی یعنی "بشارت" ( the Annunciation) بوده است.

 Annunciation - The Louvre

هم موزه "افیتزی" (Uffizi) فلورانس و هم موزه "لوور" پاریس، نسخه ای از این نقاشی را صاحبند. تحقیقات مربوط به اواخر قرن نوزدهم داعیه این را داشتند که هر دو این نسخه توسط لئوناردو کار شده است در حالی که تا کمی قبل از آن کارشناسان بر این باور بودند که نسخه فلورانس متعلق به "دومئنیکو گیرلاندایو" (Domenico Ghirlandaio) است.

اما امروزه نظر غالب آن است که لئوناردو در اجرای بخش های از نقاشی موزه "افیتزی" دست داشته است در حالی که در مورد نسخه لوور، قضیه لاینحل مانده است. اگرچه این نسخه بی تردید یک اثر نسبتا عالی است اما شواهد قویی نیز وجود دارد که این اثر توسط "لورنتزو دی کردی" ( Lorenzo di Credi) که یکی از شاگردان "وراچیو" بوده است، کار شده است. نکات قابل توجه دیگر در این نسخه آن است که شکل گلها فاقد درک لئوناردو از رشد و نمو است و آن که چین خوردگی های رداهای فرشته و مریم، کاملا با مشخصات هنری "کردی" مطابقت دارد. البته نقاشی های این دو یعنی لئوناردو و "کردی" به دفعات، جا به جا گرفته شده است (هر دو شاگردان "وراچیو" بوده اند). باز اینکه این اثر برای مدت ده سال در کارگاه "وراچیو" قرار داشته و این می توانسته این اجازه را به لئوناردو بدهد که به دلخواه تغییراتی در آن ایجاد نماید. جالب آنکه با آزمایش توسط اشعه ایکس مشخص شده است که حداقل دو نفر روی اثر کار کرده اند چرا که نوع قلم موی به کار رفته برای فرشته و مابقی نقاشی متفاوت بوده و همچنین به دلیل عدم استفاده از سرب در این بخش، فرشته زیر اشعه غیر مرئی می باشد.

   Annunciation - Uffizi Gallery

برای نسخه "افیتزی" دلایل قانع کننده ای وجود دارد که لئوناردو حداقل در اجرای بخش های از اثر دخالت داشته است. وجود برخی طرح ها و مشق های اولیه از آستین فرشته در میان یادداشت های اولیه لئوناردو، بیانگر چرائی این ادعا است. وجود سایه روشن های خاص لئوناردو (معروف به Leonardesque که برگرفته از نام خود وی است!) علیرغم کیفیت نا مطلوب فعلی اثر، نیز به خوبی موید این ادعا می تواند باشد.

جامه و ردای ها با دوباره کاری و یک جلای زیاد، کم رنگ شده اند و سطح کل اثر نیز کثیف شده است. در برخی قسمت ها، بال فرشته با شدت زیادی دچار تغییر شده و تقریبا به شکلی خام پردازانه بلندتر شده اند. بال کوتاه و اصلی اثر به نظر میرسد که به طور مستقیم ملهم از بال یک پرنده بوده باشد. به واسطه وجود یک کشتی در پس زمینه، حضور انسان در این اثر گوشزد شده که البته امری غیر معمول محسوب میگردد. گوئی به گونه ای فضای لاهوتی با ناسوتی در هم آمیخته شده اند!

نقاشی در حوالی سال های 1475 – 1472 کشیده شده است. این تاریخ از روی سنگ قبری که دو سوژه را از یکدیگر منفک می کند استخراج شده است. در حقیقت این سنگ قبر یک کپی از حکاکیی است که استاد لئوناردو در مقبره "پیرو د مدیچی" واقع در کلیسای "سن لورنتزو" به انجام رسانده بود. همان طور که در نقاشی دیده می شود، فرشته در حال زانو زدن، بشارت تولد مسیح را به مریم باکره میدهد. فرشته قاصد یک سوسن سپید در دست دارد که به همراه باغ محصور، نشانه هایی از "بکارت" محسوب میشوند.

وجود "میز خطابه" پیش روی مریم، پرسپکتیو و ترکیب بندی نسبتا ضعیف اثر، موجب شده است که نزدیک به تمام کارشناسان، اثر را آماتوری تلقی کرده و آن را تلاش یک جوان بیست و یا بیست و یک ساله برای درک پرسپکتیو بدانند. وجود یک لکه سیاه ناشی از بخش خالی در مرکز تصویر و نیز کرانه کسل کننده در افق، از دیگر ضعف های این نقاشی محسوب می گردند. اشتباه بسیار فاحش اثر به دست راست مریم باکره بر می گردد که روی میز تکیه داده شده است و در مقایسه با بدن باکره، نزدیک تر به ناظر جلوه می کند!

علیرغم این مشکلات عدیده، فضای حسی اثر قوی است و می تواند از جانب یک جوان جویای نام، پذیرفتنی باشد.

+ نوشته شده در  سه شنبه 1387/01/13ساعت   توسط خوابگرد |