فکر می کنم که بسیاری در این ادعای من شکی نکنند که بزرگترین دست آورد بشر تا به امروز قوانین سه گانه نیوتن بوده است. قانون ماند در عین سادگی شبیه معجزه است چرا که هزاران سال از ذهن بشر به دور ماند. ارسطو مجاهدت بسیاری مصروف تبیین حرکت تیررها شده از چله کرد. امروزه ایده او بسیار مضحک به نظر می رسد که علت ادامه حرکت تیر در نبود نیروی رانشی ، ناشی از آشفتگی جریانات هوای مجاوراست( به نوشته قضاوت تاریخ مراجعه کنید ). اما قانون ماند بسیاری از مشکلات تئوریک حرکت را با جواب های ساده ای مواجه کرد. قانون دوم نیوتن روشن گری جاودانه ای را  در عالم ایجاد کرد و هندسه حرکت سیارات را به توضیحی جسورانه مزین کرد. سقوط دائمی اجرام چرائی نظم کیهان شد( همواره از تغییر سپهر معانی  واژه ها لذت برده ام مثلا این جا که نظم در کنار سقوط نشسته است و خود هیجان باور نا پذیری را ودیعه آورده ). هندسه حرکات اجرام منظومه شمسی به دست کپلر کامل شده بود.  خود او تلاشی برای توضیح دادن دینامیک حرکت آنان کرد اما نتیجه بسیار نا امید کننده از کار در آمد و سر آخر به این نتیجه رسید که طوفان های کیهانی مسبب حرکت اجرام است که تا حدودی شبیه توصیف ارسطو است. کپلر بزرگ که به شکل ضمنی به دو قانون اول نیوتن واقف شده بود اهمیت زائد الوصف دو قانون از سه قانون خود را به درستی درک نکرد تا کشف علت به دست او ممکن  شود.اما همان طور که نیوتن گفته ، او بر روی شانه سه غول ( کپلر ، دکارت و گالیله ) قرار گرفت تا قوانین کیهانیش را وضع کند. شاید قانون سوم نیوتن امری مرموز تلقی شود اما از لوازم اصلی توضیح حرکت اجرام، قبول این اصل است.
اما آنجه از نیوتن مرا به شگفتی وا می دارد آن است که او مانند معماری بود که به گاه کمبود ابزار به خلق آنها مبادرت می ورزید. حساب دیفرانسیل و ریاضیات "بی نهایت کوچک ها" که عموما دو الی سه سال یک دانش آموز را مصروف خود می کند به دست توانای نیوتن به وجود آمد.  دستگاه شگفت انگیز نیوتن یک نقص بزرگ داشت و آن این بود که تنها در دستگاههای گالیله ای (اینرسی ) کار می کرد که البته خود نیوتن کاملا به آن واقف بود.
یکی از اشکالات عمده ای که به سیستم آموزش جاری ایران  وارد است عدم توانائی روایت این قصه های شگفت انگیز است. کتاب های درسی گاه آن چنان از کنار برخی از دست آوردها به راحتی می گذرندکه معروفیت مبدع آن نیز زیر سئوال میرود . مثلا اصل اتر هویگنس که در وهله اول پخته خامه یک پیر خرفت به نظر می رسد اینشتینی را که سعی وافری در رفع نقیصه نظریه نیوتن داشت به گونه ای تسلیم خود کرد.
 
پی نوشت 1 : بی شک نجوم مادر علم هاست و بسیاری از فرضیات عظیم بشری حاصل نگرش در فضای بی کران ( البته بی کرانی فضا پس از گالیله مطرح شد ) بوده است.
پی نوشت 2 : ناسا برای ایجاد یک تصویر سه بعدی از خورشید در پروژه ای موسوم به Stereo Mission دو ماهواره را به فضا برد تا یکی را  در فضای داخلی مدار زمین و دیگری را در خارج آن (با دوره تناوب +/-  ده روز نسبت به دوره تناوب زمین ) نصب کند. در حالی که مانند پدیده ترکیب تصاویر موازی در چشمان به فیلم برداری از سطح خورشید و تلفیق آن  بپردازند. این دو ماهواره در طول سالیان آتی از یکدیگر دور می شوند اگرچه مدار آنها تغییر نمی کند وتنها زاویه دید آنها نسبت به خورشید بازتر می شود. بیشترین دلیل تحقیقاتی ماموریت برای ترسیم و شناخت بیشتر طوفان های خورشیدی است که تولید امواج مغناطیسی عظیمی در اطراف جو می کنند. جالب توجه آن که یک امر بی سابقه در این ماموریت رخ خواهد داد و آن اینکه موشک هدایت کننده برای پائین آمدن هزینه، هر دوی ماهواره ها رادر  یک ماموریت نصب می کند. همواره  ازجاذبه ماه برای  هدایت موشک های استفاده می شده است اما این بار بایستی دو نصب و یک حرکت ترکیبی با استفاده از آن صورت بگیرد.
L)ast Judgment ):  نجوم را به اندازه  شناخت راه و دریافت اوقات شرعی بخوانید. امام اول شیعیان