برای هر هنرمند قرن پانزدهم یک ضرورت اجتناب نا پذیر این بود که روی طبیعت نور مطالعاتی داشته باشد. این امر از آنجا ضروری بود که هنرمند قادر باشد تا شدتهای مختلف انعکاس نور را از روی سطوح مختلف (به خصوص در مورد مدل ها )، به درستی ترسیم نماید و یا اینکه بعد سوم را با در نظر گرفتن خصلت نور و سایه، در مدیوم دو بعدی بازنمائی کند ( حتی این امر مورد توجه استاد لئوناردو یعنی "وراچیو" نیز بوده است. ) به عبارت دیگر آنان به خوبی متوجه بودند که فضا و عمق را می توان با به کارگیری صحیح کنتراست در مقایسه با پس زمینه و البته پیش زمینه، خلق نمود. البته لازم است که گفته شود اثر نور روی اجسام صلب، بیشتر از راه  سعی – و – خطا به دست آمده بود و تنها تعداد معدودی از جمله "پیه رو دلا فرانسسکا" (Piero della Francesca)  با ماهیت نور به لحاظ علمی آشنا بودند! با این تفاصیل اما باز، در نقاشی های آن دوره، اجسام و چهره ها به نحوی سایه زده میشدند که همچنان نمای زیرین، نمایان و یا نیمه نمایان بود! اما لئوناردو به سادگی این قالب را شکست و در نقاشی خود از سایه های تند و با کنتراست بالا استفاده نمود. این تکنیک با چنان دقتی توسط لئوناردو به کار بسته شده است که به سادگی می توانیم جای خیالی منابع نور را در کارهایش بیابیم!

مثلا در نقاشی "بانو و قاقم" که لئوناردو آن را حدود سی ویک سالگی کشیده، چهره بانو با حالتی استوار و عمود بر لبه پائینی قاب ترسیم شده، در حالی که صورت به سمت شانه ی نزدیکتر چرخیده است و تقریبا موازی با آن قرار گرفته است. اما به خوبی معلوم است که پس زمینه و همچنین شانه دورتر به شدت تاریکند در حالی که اطراف گرده صورت و نیز روی سینه ها، نوری تند پاشیده شده است ( درست به مانند آنچه در لبخند ژکوند" و "باکره صخره ها" به کار رفته است. ) این کشف لئوناردو دیدگاه هنرمندان دیگر را نسبت به نور و سایه برای همیشه تغییر داد. در بین انبوه کشف های لئوناردو، شاید بتوان گفت که تنها دستاوردی که به سرعت مقبولیت یافت، همین کشف بوده است!