" حرکت خلاقانه به تنهایی هنر را شکل نمی دهد. بیننده، اثر را با رمزگشائی و تفسیر کیفیت درونیش به دنیای بیرونی مرتبط می کند و این چنین در آفرینش هنری مشارکت می جوید" مارسل دوشام

بی شک تا پیش از قرن بیستم، مونالیزا اثری مشهور نبوده است.  برای روشن شدن موضوع شاید بد نباشد اشاره کنم که در میانه قرن نوزدهم، ارزش تخمینی نقاشی، نود هزار فرانک تخمین زده شده بود. حال اگر آن را با کارهای رافائل مقایسه کنید که ارزششان تا ششصد هزار فرانک میرسید، موضوع برایتان ملموس تر می گردد!
اما موج سمبولیست ها، باعث شهرت اثر شد. Wlater Pater در سال 1867 طی مقاله ای، ژوکوند را " تجسد روح زنانگی در شکل آرمانی خود " دانست. برای روشن شدن این نماد او اضافه کرد که " این روح از صخره های که در پشت سر ژوکوند است کهنترست... او بارها مرده است و این چنین او به خوبی می داند که راز قبر چیست!"
 شکی نیست که  زیبایی مطلق و یا زیبایی به ذاته چیزی واهی ست!  تغییر ارزش ها ( می خواهد ارزش های بورژوائی باشد و یا کلیسائی ) تغییر ذائقه هنری می آورد!