دادائیست ها و سورئالیست ها، بارها مونالیزا را دستاویزی برای ارائه دغدغه های فلسفی و هنری خود قرار داده اند. به وضوح این دستاویز قرارگرفتن، بیشتر جنبه شوخی و کاریکاتور داشته است.

مثلا در سال 1919، مارسل دوشام – معروفترین هنرمند دادائیست – یک شوخی با مونالیزا کرد. او برای یک کپی کم ارزش از نقاشی مونالیزا، سبیل و ریشی بزی قرار داد و زیر آن عبارت “L.H.O.O.Q” را قرار داد. این سرکلمه در اصل اشاره به یک عبارت فرانسوی ست که مضمون آن چنین ست: " او چه کون قشنگی داره!". این عبارت سخیف، شاید اشاره ای ست به کیفیت دوجنسی نقاشی و نیز شهرت داشتن داوینچی به عنوان یک همجنس باز ( البته نزد فرویدی ها، چرا که هیچ سند تاریخی برای اثبات این امر وجود ندارد! ).

اما مهمترین شاخص برای  درک شوخی مارسل دوشام را بایستی در همان جریان ضد هنری دادائیست ها جست. گاه به اشتباه عده ای نا آگاهانه از این شوخی دوشام، تعبیرات زیبایی شناسانه ای بیرون می کشند که با روح تفکر او منافات دارد (۱) 

(۱) پستی در این باره خواهم نوشت!