بژار در حدود 250 رقص (شامل چهل باله ی کامل) طراحی کرد و این جدای از تعدادی نوشته، کتاب و نمایش ست که از او به جا مانده است. زیباترین آثار او مربوط به باله های Bolero ، پرستش بهار و پرنده آتشین ست... در "بوله رو"، که دمادم ارواح  ِ چیزهای آشنا از کژدم گرفته تا فلامینگو، درپیکر رامشگران تجسد میابد، به وضوح تاکیدی نیز بر رقص رامشگران مرد، خودنمائی می کند، در حالی که همواره این زنان بوده اند که حاکم بلا منازع صحنه باله بوده اند (اگرچه از تحلیل های این چنینی کمی بیمناکم اما تردیدی نیست که موریس هم جنس باز بوده است و این تاکید او می تواند ریشه در این میل داشته باشد!) برای تاکید روی زیبائی اندام مردانه، بژار در دو روایت استراوینسکی، نیز دستکارهای میکند تا مجال لازم را برای خویش فراهم سازد. بدین ترتیب که در پرنده آتشین، سرکرده یک گروه چریکی که در میدان جنگ کشته شده را به شکل روحی ظاهر میگرداند در حالی که مقاومت پایدار را تشویق میکند و در پرستش بهار، شکل سنتی اهدا یک قربانی زن را با دو قربانی (یک مرد و یک زن) عوض می نماید. این گونه تمهید ازداوج آئینی و ابدی اینان (به جهت توام بودن با مرگ)، شاید دوام زایش گری طبیعت را ضمانت بهتری بدهد!

* موریس بژار که (دوستی بلند مدتی با فرح دیبا – ملکه سابق ایران- داشت) بیشتر به واسطه طراحی تعدادی رقص و باله برای جشن های 2500 ساله در ایران معروف ست، تعدادی باله دیگر  نیز طراحی و در تالار رودکی اجرا نمود. از این رو برخی حتی بژار را پیشگام در شکل گیری باله ایرانی می دانند (!) از جمله این کارها می توان از باله "گلستان" (که بر اساس دیباچه گلستان سعدی طراحی شده )  و "زرتشت" نام برد.

** جالب خواهد بود که گفته شود در این راه، بژار همواره و به شدت با انگاره های سنتی در طراحی لباس باله در ستیز بود. از این رو در کارهای او کمتر  می توان سراغی از لباس های کلاسیک گرفت و این جین و شلوارهای کشی ست که به وفور جایگزین شده است، چیزی که امروزه دیگر امری موجه محسوب میگردد!

                      اگر کمتر می نویسم، علت آن ست که انگشتانم درد می کنند...
                      این گونه دستانم آبستن از خواهش نوشتن ست!

"من به شدت نگرانم از این ماجراجوئی ها و این عشق، اگه یکی از این دو دست به خودکشی بزنه دیگری شاید حتی تردید نکنه!" - مادر ناتنی "امی"

Amy Winehouse خواننده 24 ساله انگلیسی، با آلبوم Back to Black (که او را صاحب شش جایزه Grammy  کرد) بی شک در صدر خوانندگان سال 2007 قرار دارد. جاز این خواننده، مانند فریاد "گایا" (۱) در هنگام انتقام، تکان دهنده و هیجان انگیزست!

... اگرچه برای برخی ممکن است که مدل کندویی موهای "امی" مورد توجه باشد، اما او و دوست پسرش (و البته الهام بخش اصلیش) "بلیک فیلدر"، به علت اعتیاد شدید به مواد مخدر و الکل در معرض خطری (!) حتمی ند. شاید سه سال، زمانی کافی باشد که او بتواند به باشگاه ۲۷ بپیوندد! (۲) 

(۱) ایزد بانوی زمین است که به همراه اروس، در هنگام کائوس (آشفتگی اولیه) تنها خدایان جهان بوده اند. از همخوابگی اینان، اورانوس خدای آسمان ها متولد شد. چندی بعد گایا از اورانوس باردار شد و حاصل آن تیتان ها هستند! اورانوس به سبب ترس (شاید از دست دادن معشوقه!)، فرزندان خود را در ژرفاهای زمین تخته بند میکرد. به محض اطلاع،  گایا ابتدا سوگناک شد اما بعد به یاری یکی از تیتان ها (کرونوس) اورانوس را کشت. سپس او را قطعه قطعه کرده و فالوس او را (که منبع همه نگرانی هاست!) در دریاها انداخت. از این جراحت، قطرات خونی بر زمین ریخته شد که باعث ظهور "ملیاها" (پریان جنگلی) شد. البته قطرات خون منتشر بر موج دریاها، منتج به آفرینش "آفرودیت" گشت.

(۲) عدد 27 در قلمرو موسیقی عدد نحس محسوب میشود چرا که جانیس جاپلین، جیم موریسون، جیمی هندریکس و عده ای دیگر در این سن جان خود را از دست داده اند!

هر پیروزی طلایه دار بلاهتی محتمل بوده که تنها خواستار جشن و سرور ست و بی قیدی و سرمستی.  اما هر شکستی تنها خواهان اندیشیدن ست! موج آثار مبتذل و بی رنگ و روی بعد از جنگ جهانی دوم شاهد اولی و طغیان آثار تفکر بر انگیز بعد از شکست ویتنام شاهد دومی. از این رو منتظر باشیم که در باتلاق عراق نیلوفرهایی برویند!

آهنگ Empty Walls از خواننده لبنانی الاصل یعنی Serj Tankian به نظرم بهترین موسیقی سال ۲۰۰۷ ست. در کلیپ زیبای این آهنگ، بچه ها مشغول بازیی هستند. اما اینجا کلیپ توجه دوباره ما را به نوع اسباب بازی ها و نیز خوراک تصویری که برای این بچه ها، شب و روز فراهم میاوریم جلب میکند. آنها مشغول جنگ هستند اگرچه با پلاستیک. جالبترین صحنه جائی ست که کودکی با لباسی سر تا مسلح (!) درست به شیوه سربازی آمریکائی که در عراق در جستجوی مظنونین است با پاشنه پوتین به دیوار کاغذی خانه ای می کوبد تا در از پاشنه در بیاید. خروج بچه های مو بلوند از خانه ی کاغذی که به ظاهر دستگیر شده اما خندانند بسیار تکان دهنده ست!

* Top 10 singers 2007 By VH1

آهنگ Relax - Take it easy "میکا" خواننده لبنانی الاصل برایم زنده کننده حس دور و ابلهانه ی فانتزیی ست که همیشه دوست داشته ام! شاید تقلید گاه بی گاه او از Bee Gees تشدید کننده این حس بوده باشد.

* Top 10 singers 2007 By VH1

اگرچه اعلام سیاست های گلاسنوست و پروستاریکا توسط گورباچف مقدمه ای بر پذیرفتن شکست نظام سوسیالیستی بود (*) اما پرچم فتح سرمایه داری هنگامی به اهتزاز در آمد که اولین رستوران مکدونالد در مسکو افتتاح شد (+). اما امروزه رستوران های مکدونالد نه تنها نماد سرمایه داری بلکه به علت حضور در بیش از صد وبیست کشور دنیا، نماد "جهانی سازی" محسوب میگردند (~). شاید از این روست که حتی برخی به جای واژه Globalization (جهانی سازی) از واژه McDonaldization استفاده می کنند! (=)

(*) البته از نوع لنینیستی - استالینیستی آن!

(+) افتتاح اولین شعبه به هیچ وجه حاصل بخت، اقبال و یا فرصت طلبی صرف نبود چرا که مدیران مکدونالد مزد بیش از دو دهه مذکرات طاقت فرسای خود را دریافت نمودند (از زمان خروشچف به بعد)

(~) عموما مخالفان جهانی سازی در تظاهرات خود، لباس نمادین مکدونالد را به تن میکنند تا نشانه تصویری مناسب را یدک بکشند.

(=) در یک کاریکاتوری که به هنگام حمله آمریکا به افغانستان بسیار معروف شد، یک نقشه از مراکز بمباران شده توسط نیروهای نظامی آمریکا ترسیم شده بود در حالی که در یک نقشه دوم و ذیل نقشه اول، درست در محل های بمباران شده آرم مکدونالد سبز شده بود!

                 

محمد سیاه قلم نقاشی ست گمنام، متعلق به قرن چهاردهم میلادی. برخی او را ایرانی (با نام واقعی غیاث الدین محمد نقاش، هنرمند عصر بایسنقر خان) برخی ترک و برخی دیگر او را ترکمن بر میشمرند. در حالی که حتی امروزه به درستی مشخص نیست که سیاه قلم نام سبکی بوده که هنرمند آن را در حاشیه کارهایش امضاء میکرده و یا آنکه این نام واقعی اوست! گمنام بودن و در عین حال وجود جنجال هویت برای سیاه قلم شاید سئوال بر انگیز بنماید، اما کافی ست اشاره کنم که کشف این هنرمند، با شگفتی منتقدان همراه بوده چرا که با معیارهای زیبائی شناسانه ی امروزی سبک او بسیار غیر منتظره و پیشرو محسوب میگردد.

در آثار این هنرمند هم گرایشی رئالیستی در ترسیم شیوه زندگی قبایل بدوی دیده میشود و  هم نقاشی از جنگ اهریمنان و رقص شمنان! همچنان که او از یک سو صحنه مشمئز کننده تخلی یک الاغ را ترسیم کرده و از سوی دیگر، لحظه ای که اکوان دیو، رستم را به دریای خزر پرتاب کرده! 


                 

* برای مشاهده آثار بیشتر از این هنرمند میتوانید به آدرس http://mehdim.multiply.com/photos/photo/47/2 مراجعه کنید.

در اشاعه این هنرکسانی چون کمال الدین بهزاد و رضا عباسی سخت موثر بودند (بهزاد با تکیه بر نمادهای صوفی گری، سبک خاص خود را ایجاد کرد البته در این راه  او نوعی گرایش واقع گرایانه نیز چاشنی کرد که در عصر او بی سابقه می نمود، مثلا مینیاتور ساخت خورنق.) اما شاید آخرین پیرو سبک سنتی مینیاتور ایرانی، محمود فرشچیان صاحب "روز پنجم خلقت" باشد که شهرت او عالمگیر شده است. اگرچه در برخی از مینیاتورها، این هنرمند به طور نسبی موفق شده یک رویداد طبیعی را تجسد ببخشد (مانند "سحر") و یا فضای رمزآلود یک روایت اسطوره ای را بازسازی نماید (به مانند نقاشی ای که پرتاب شدن یونس -  پیامبر یهود - را از دهان ماهی نشان میدهد)، اما در بسیاری دیگر متاسفانه هنرمند، درک نازل خود را از دنیای پیرامون فاش میسازد. به طور مثال، دیدگاه تا حدودی متحجر او در مورد دوپارگی روح انسان به شکل عناصر متعارض خیر و شر، سوژه بسیاری از کارهای نقاش است که صدمه ای جدی به کلیت این آثار محسوب میگردد و حتی تکنیک او را تحت تاثیر قرار میدهد (تکنیکی که البته تقلیدی صرف بوده و نشان ابداع کمتر دارد!) ناگفته نماند که ضعف تکنیکی نقاش نیز گاهی آن چنان آزار دهنده ست که جای هیچ گونه توجیهی را باقی نمیگذارد. مثلا چهره ها در مینیاتور او نه به مانند آثار اساتید گذشته مثالین، نماد گونه و بری از احساس های زودگذر انسانی ند و نه به مانند نقاشی های سده های گذشته هنرمندان غربی، نوعی واسطه بیان احساسات انسانی ند! بیشتر چیزهایی هستند به مانند نقاشی های والت دیزنی که در هر ثانیه 24 فریم از آنها کشیده میشود! (مثلا نقاشی فاجعه بار "لبخند")

* متاسفانه از آثار یاد شده نتوانستم عکسی تهیه کنم. برای مشاهده این آثار میتوانید به موزه محمود فرشچیان واقع در کاخ سعد آباد مراجعه نمائید.