از لای پنجره، اسکناسی سرخ حواله دریوزه کردم. در حین دور شدن آشکارا دشنام های زیر لبش را حس کردم که : " من پیاده، تو سواری و ...!".

چه شکوهی دارد باز- آغاز جهان
در بزم بهار
و
اوست که
ما را به شادمانی
دستور می دهد.
این چنین او راههای آشنایش را
باز می نماید.

در عنفوان زندگیت
صداقت و پارسائی
تو را دامن می کشند
 که
پاس او را داری
که از آن توست او.

مرا هماره دوست بدار!
تکریم دار وفاداریم باش.
در قلبم و در جانم
با توام
اگر چه
فاصله ای بین ماست از جنس جغرافیا
هر که اینگونه عاشق است
چرخ عذابش ابدی ست. (!) 

The sun, pure and gentle, calms all things; the face of April opens to the new world; the mind of a young man hastens to love, and over men of charm rules the boy god.

So great a renewal of the world in festive Spring and the authority of Spring order us to rejoice; it shows its familiar ways; and in the Spring of your life sincerity and honesty require that you keep him who is yours.

Love me faithfully! Mark my loyalty; completely, in my heart and in my whole mind I am with you though absent in a far place. Whoever loves in this way is turned on the wheel of torture.

+

=

!

 کرت گودل ( Kurt Godel ) در مقاله ای، دو فرضیه عمده خود در باره کامل نبودن برخی دستگاههای صوری را اثبات نمود. فرضیه اول، گزاره ای را نمایش می داد که در دستگاه مفروض صوری به شرط سازگاری، نه اثبات و نه ابطال می گردد. فرضیه دوم اثبات میکند که اگر دستگاه سازگار باشد این ویژگی را نمی شود با چیزهای که در خود دستگاه به شکل صوری بیان می شود اثبات نمود (1).

 اما جالب این است که این قضیه، دچار سوء تعبیرهای بسیار جدی از جانب جریان روشنفکری پسا مدرن شده است. مثلا رژی دبره می گوید: " راز بدبختی های جمعی ما، راز شرایط پیشینی هر تاریخ سیاسی یی را، چه گذشته و چه حال و چه آینده، می شود با چند واژه ساده، و حتا کودکانه، بیان کرد. اگر به خاطر بسپاریم که کار افزوده و ضمیر ناخودآگاه، هردو، می توانند در یک جمله تعریف شوند ( و به خاطر بسپاریم که در علوم فیزیکی معادله ی نسبیت عام (!) را می توان با سه حرف نشان داد ) خطر خلط سادگی یا زیاده ساده انگاری در کار نیست. این راز شکل یک قانون منطقی، شکل قضیه گودل، را به خود می گیرد: هیچ دستگاه، سامان مند بی بستاری ممکن نیست و هیچ دستگاهی را نمی توان با عناصری که تنها نسبت به آن دستگاه درونی اند بست".

اما واقعا چگونه قضیه گودل چنین معنایی را ایجاد میکند که می توان مثلا "راز بدبختی جمعی"(!) را در چند کلمه ساده بیان کرد؟ بدترین مشکل روشنفکران پسا مدرن، استفاده خارج از متن از یافته های فیزیکی و ریاضی است (2). در حالی که می توان در بسیاری از این موارد به سادگی نشان داد که اینان، موضوع اصلی را نیز به درستی درک نکرده اند (3).

عدد طلایی

هایزنبرگ در 25 سالگی، "اصل عدم قطعیت" خود را عرضه کرد و مایکل جکسون در همین سن، با آلبومThriller ، به رکورد فروش یکصد و چهار میلیون آلبوم دست یافت! با کمی تخفیف، کرت گودل، "نا تمامیت" را در 26 سالگی اثبات کرد. همانگونه که اینشتین نظریه "نسبیت خاص" و " اثر فتوالکتریک" را در 26 سالگی کشف کرد.  باز همان سنی که مارادونا، آرژانتین را به قهرمانی جهان رساند! 

نقطه پایان

نیوتن، شومان و اینشیتن  با ناهنجاری های رفتاری جهان را ترک گفتند، نیچه و اسمتانا دچار جنون شدند، الویس پریستلی بر اثر جوع  ( سیری ناپذیری ) جان سپرد و گودل، بر اثر ابتلا به پارانویا، ازهر خوردن و آشامیدنی اجتناب ورزید، تا سوء تغذیه جانش را ستاند در حالی به هنگام مرگ، کمتر از سی کیلو وزن داشت!

(1) در ابتدا حتی برخی ریاضی دانان بزرگ چون "فن نیومن" به این نتیجه رسیدند که این کشف در ریاضی، ما به ازاء درد آلودی  برای ناسازگاری قوانین فیزیک کوانتوم و نسبیت اینشتین است. اما دهها سال بعد،  فعالیت عده ای از ریاضی دانان برجسته نشان داد که این قضیه، فاجعه ای برای ریاضی نیست! در حقیقت این تعمیمی از "پاردوکس دروغگو" ست. در این پاردوکس، عبارت " من همیشه دروغ می گویم"  تناقضی غیر قابل رفع را درست میکند. یعنی فرض درستی و نادرستی قضیه، منجر به بروز تناقض می گردد. شاید این بیشتر نوعی خدشه جدی به منطق ارسطویی ست تا منشاء تعابیری بسیار غیر محتاطانه که عده ای پیش کشیده اند!

(2) لکان بین روان نژند و "چنبرک هندسی" ربط ساختاری می بیند! " ،  "ایریگره" برای معادله هم ارزی انرژی و جرم اینشتین سئوال میکند که" آیا معادله E=M.C^2 جنسی ست؟!" و بودریار  "فضای غیر اقلیدسی"  را به نادرستی به کار می برد. ژیل دلوز، فلیکس گواتری و پل ویریلیو نیز چنین خطاهای را مرتکب شده اند.  گویی، از یک طرف حرفهای ایشان، نا مفهوم و از طرف دیگر به قصد ارعاب خواننده است! چیزی شبیه "تروریست روشنفکری"!

(3)  مثلا "لکان" اعداد گنگ را با اعداد موهومی اشتباه میگیرد، جایی که می گوید:" ... به حسابانی تعریف کرد که در آن صفر گنگ (!) به شمار می آید... ، یا کریستوا بین بازه اعداد حقیقی [0,1] و منطق بول صفر و یک اشتباه می کند، جایی که می گوید: " ..." توان پیوستار"، بازه صفر تا دو را فرا میگیرد و... در نهان از 1 فراتر می رود..."! و یا "برونو لاتور" در مورد نسبیت خاص اینشتین، درک نمی کند که فرض سه دستگاه مرجع، معضل پیش آورده "مطلقیت سرعت نور" را حل نکرده است!

The happy face of Spring comes to the world. The army of Winter, conquered, is now put to flight. In gay clothes Flora rules, and she is praised by the sweet sound of the woods.

پر گشوده بر دامن شکوفه ها
"آپولون" ( - خدای خورشید - )
در طی تازه اش
لبخند می زند –
حال آنکه چهره اش
سرشار از روشنایی شکوفه ها ست.
و "زیفیروس" ( - خدای باد مغرب - )
بوی شهد ها را
می پراکند.

اینک
بیاید تا در هماوردی سزاوار
برای عشق
از یکدیگر سبقت جوییم.

Stretched out in the lap of Flora Phoebus in his new way laughs - she is now covered with these gay flowers. Zephyrus goes blowing the scent of nectar. In competition for the prize let us run in the race of love.

"فیلومل" ( - اسطوره ای که تبدیل به بلبل شد - ) نازک سخن
بانگش
قرین چنگ شده.
دشت اما،
با شکوفه های روشن
شاد و خندان ست.

فوجی پرنده
ورجه کنان
جای جای زیبای جنگل را
می پیماید.
آن هنگامان که 
دسته دخترکان رامشگر
بغل بغل شادی
 می پراکند.

Sweet Philomela accompanies her song with the lyre. The fields, now bright, smile with gay flowers. A flock of birds hop through the pleasant places of the wood. A dancing band of girls now brings a thousand joys.

(۲) به راستی اگر ال گور نه برای پول سازی و شهرت مندی دست به ساخت چنین فیلمی میزند، آیا بهتر نبوده است که مصرف انرژی خانه اش را کاهش دهد (۳)؟ همین طور لئوناردو دی کاپریو که مدعی تلاش در این حوزه است و به سراسر دنیا نیز سفر میکند، بهتر نیست که از جمبوجت شخصی اش استفاده نکند؟ یا مدعی دیگر یعنی گروه U2، بهتر نیست که تورهای دور دنیایش را ابتدا قطع کند (۴)؟ گویی همه چیز به نمایشی مضحک تبدیل شده است!

(۳)گزارشی نشان داده بود که این نسبت حدود نه برابر یک شهروند عادی ست.

(۴) بیشترین “ Carbon Foot Print”  مربوط به پروازهای هواپیما میگردد.

منبع: http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/education/7037671.stm

(۱) رای نهایی به سود شرکت انگلیسی بوده است!
(۲)این گونه شرکت ها، توسط "صندوق بین المللی پول"، " سرمایه گذاران لاشخور" اطلاق می شوند! 

من می گریم
به از دست رفتن نیکبختی
با آن چشمان گیرایش،
چرا که هدایایش
از من نا جوانمردانه گریخته است،
نیکبختی با گیسوانی بر ناصیه
توصیف شده بود،
اما پیسی در پسش می رود [!].

On the throne of Fortune I had sat elated, crowned with the gay flower of prosperity; however much I flourished, happy and blessed, now I have fallen from the pinnacle, deprived of my glory.

بر سریر اقبال  شعفناک نشسته ام،
با تاج فروزانی از بهروزی،
اگر چه شکوفیده ام،
با خجسته گی و تطهیر،
حال در آستانه سقوطم از چکاد،
دریغ ناک اورنگ.

The wheel of Fortune turns; I sink, debased; another is raised up; lifted too high, a king sits on the top, let him beware of ruin! Under the axle we read, Queen Hecuba.

چرخ نیکبختی می چرخد،
من اما فرو می روم،
فرو می ریزم،
دیگری اما بر برج عاج می گردد،
بر قله ظفر،
شهریاری بر فراز می آید،
اما از سقوطش خبر دهید!
که ما بر گردونه خواندیم
ملکه "هوکوبا" [!]

توضیحک: این آهنگ کمی روشن تر از قطعه اول است(1). در بخش اول قطعه دوم، "فورتیونا" دارای موهایی، تنها در جلوی سر،  توصیف میگردد. شانس ما این است که در مواجهه مستقیم او را به دست بیاوریم. اگر او بگذرد، تنها به بیهودگی می توان به پشت سرش که بی موست، نظر دوخت. در بخش دوم و سوم، به چرخ نیکبختی اشاره می شود. باوری قرون وسطایی از فورتیونا . اما "هوکوبا" بالاترین مثال بد خواهی فورتیونا ست ( ملکه تروا، که بعد از پیروزی یونانیان، توسط خدایان، بی رحمانه به سگی مبدل شد! ).

[ این ترجمه بخش دوم سروده های کارمینا برونا در روایت کارل ارف است. برای مقدمه مراجعه شود به پست "کارمینا برونا".]

واین منم
زنی تنها
در آستانه ی فصلی سرد
در ابتدای درک هستی آلوده ی زمین
و یاس ساده و غمناک آسمان
و ناتوانی این دست های سیمانی
...
من راز فصل ها را می فهمم
نجات دهنده در گور خفته است
و خاک، خاک پذیرنده
اشارتیست به آرامش
...
ما مثل مرده های هزاران هزار ساله به هم می رسیم و آنگاه
خورشید بر تباهی اجساد ما قضاوت خواهد کرد.
...
ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد
ایمان بیاوریم به ویرانه های باغ تخُیل
...

2- شعر "بعد از تو" فروغ، رسوا کننده ی نقطه ی فراموشی فانوس ِخیال ست.

ای هفت سالگی
ای لحظه شگفت عزیمت
بعد از تو هر چه رفت، در انبوهی از جنون و جهالت رفت
بعد از تو پنجره که رابطه ای بود سخت زنده و روشن
میان ماه و پرنده
میان ما و نسیم
                     شکست
                                 شکست
                                             شکست

در هقت سالگی، تسلیم ریاکارانه ترین سیستم کنترل فکر میگردیم و این گونه فرصت بودن را از دست میدهیم . مگر اینکه با "تولدی دیگر" شگفت زدگی را دوباره باز یابیم.

 ۳-شعر گذشته برایم یاد آور سروده گروه  پینک فلوید یعنی “Another Brick in the Wall Part 2” است.

ما به هیچ آموزشی نیاز نداریم
ما هیچ کنترل فکری را نمی خواهیم
و نه هیچ تمسخری را در کلاس
معلمان بچه ها را به حال خود رها کنید
هی! معلم ها! بچه ها را به حال خود رها کنید
مهمتر از هر چیز [ برای شما معلمان ]، بودن ِآجر دیگریست در دیوار
مهمتر از هر چیز این ست که تو تنها یک آجر دیگری در دیوار

" اشتباه، دوباره انجامش بده!"
" اگر گوشتت رو نخوردی، حق نداری پودینگ رو بخوری. چطور میتونی
پودینگ را بخوری اگر گوشتت را نخوردی؟"
"تو! آره، تو پشت انباری، همین طور وایستا پسرک [!]"

خط اول:
کیرکه گارد ( متاله و فیلسوف دانمارکی) و رودلف اوتو (متاله لوترینی ) در کیفیت ِمسخر کننده ی ترس به هنگام مواجهه با امر قدسی، به یکدیگر متقارب میگردند(1).
خط دوم:
من کیستم؟ چه چیزی مرا بی واسطه نشان میدهد؟... هماره احساسی عمیق نسبت به این کشف داشته ام که به هنگام ترس، اساسی ترین زیر ساخت های ما فاش میشود! 
خط سوم:
"مارک کوین" ( Marc Quinn ) از سر خود قالبی در ابعاد واقعی تهیه کرده و سپس هشت کیسه خونی که از خود گرفته بود، در قالب سردیس تزریق کرد. کوین به جای استفاده معمول از مرمر، برنز و یا گچ، از خون ِخویش بهره گرفت، تا ما، در مقابل یک پرتره از او، در به بی واسطه ترین شکل قرار گیریم!

(1) ...پای فواره اساطیر جاوید زمین میمانی و تو را ترسی شفاف فرا میگیرد ...[ سهراب سپهری] 

طبق سفرنامه، پدروعمو مارکو، یکبار پیشتربرای تجارت جواهرات راهی چین از مسیر جاده ابریشم شده بودند. دو سال بعد،  دوباره اینان قصد سفر به چین میکنند و این بار مارکو را نیز با خود میبرند.این سفر سه سال و نیم به درازا میکشد. اینان در محضر اولین فرمانروای مغولی چین، یعنی کوبلای خان حاضر می گردند. مارکو هفده سال در چین مانده و با یک سفر سه ساله به وطن بازمیگردد. اما به دلایلی که هنوز روشن نیست مدت ِ یک یا دوسال را در جنوا زندانی میگردد.
اما مارکوپولو در سفرنامه اش، هیچ از دیوار چین سخنی به میان نمی آورد، از استفاده دو چوب نازک به جای کارد و چنگال گزارشی نکرده، از چای خوردن چینی ها متعجب نشده ( تا قرن هفدهم چای وارد اروپا نشده بود) و از رسم استفاده اجباری از کفش های تنگی که برای دخترکان چینی بوده، چیزی به میان نمی آورد.گزارشات دیگری نیز مارکو میدهد که هیچ مدرک و سند محلی آن را تایید نمیکند. مثلا او ادعا میکند که در دوره ای که در چین بوده است، یک ماموریت بسیار مهم برای کوبلای خان به هند انجام میدهد. یا آنکه کوبلای خان تقاضای روغن مقدس از اورشلیم را ( توسط مارکو) تسلیم پاپ کرده است. یا اینکه  او مدت سه سال حاکم شهر "یانگوژو" ( شهری در کنار رودخانه "یانگ تسه") بوده است. او همچنین ادعا کرده که به همراه پدر و عمویش نظارت ساخت فلاخنی بسیار بزرگ را به عهده داشته اند. ماشینی که قدرت پرتاب سنگ های تا بیش از 300 کیلوگرم را داشته است تا برای فتح "سونگس" استفاده شود. اما حقیقت این است که چنین فتحی یک سال پیش از ورود مارکو و ساخت آن ماشین هم با مودت یک دسته دانشمند مسلمان صورت گرفته بود.

بعد ها و طبق داستانی که توسط راهب دومینیکنی، "ژاکوب د اکیوی" کمی بعد از مرگ مارکو در سال 1324 نقل شده، هنگامی که مارکو در بستر مرگ مورد خطاب قرار گرفت که، آیا انچه از عجایب و غرایب  در The Million ( سفرنامه معروف مارکو پولو ) آورده است، حقیقت دارد و یا نه؟ او با عصبانیت گفت که این تنها نیمی از تمام آنچه دیده است بوده!. اما همین سفرنامه، الهام بخش کریستف کلمب بود. کتابی که کریستف کلمب از آن بسیار یاد کرده و آن را بسیار دوست میداشت!. 

Mysteries of History, By Robert Stewart             

چهار روز بعد از شروع محاصره، میزان ذخیره غذا در دفاتر رسمی این چنین ثبت شد:
گندم و آرد –  35 روز
بلغور و ماکارونی – 30 روز
گوشت – 33 روز
روغن – 45 روز
شیرینی و شکر – 80 روز
رهبران مقاومت چاره ای جز سهمیه بندی ندیدند. روزانه پانصد گرم نان برای جنگجویان و کارگران، سیصد گرم برای کارمندان و بچه ها و دویست و پنجاه گرم برای بقیه. اما قصه باز به این جا ختم نمیشد، چرا که در پاره ای از اوقات، این سهمیه نیز به نصف تقلیل میافت. بعد از خورده شدن تمام پرنده ها، موش ها و حیوانات خانگی، حتی مواردی از آدم خواری نیز دیده شد. اما این به معنی تعطیلی کامل انسانیت نبود. ایثارهای تحسین برانگیزی گزارش و یا در خاطره مردم به جا ماند. شعرهای بسیاری نیز در وصف  این ایثارگری ها سروده شد. در یکی از این شعرها، شاعر از شاهد بودن چنین ایثارهای دیریابی، به خود بالیده است. جالبترین نمونه ی از خود گذشتگی شاید، مربوط به یکی از زیردستان "نیکولای واویلوف" باشد که در کنار ذخیره قابل توجه ای از دانه های خوراکی ( بانک غلات )، از سوء تغذیه جان سپرد، به این امید که نسل های بعد، بتوانند از آنان استفاده کنند.
 برخی تهمیدات مانند کشت غلات و سبزیجات، به خصوص در سال آخر محاصره، کمی اوضاع را بهتر نمود. البته در سال اول محاصره، یخ بستن رودخانه ای منتهی به شهر، این امکان را به طور موقت ایجاد کرد تا مقداری غذا به شهر ارسال شود و یا عده ای بتوانند از محاصره بگریزند. این رودخانه این گونه لقب " جاده زندگی" گرفت...
 اگر چه به خاطر فقدان امکانات، بسیاری، از فعالیت های خود باز ماندند، ولی هم چنان چند مدرسه دایر بود، مسابقات ورزشی برگزار میشد و برنامه های سرگرم کننده ای از رادیو پخش میگردید. اما بی تردید مهمترین واقعه هنری این دوره، تصنیف و اجرای هفتمین سمفونی شوستاکوویچ با نام " سمفونی لنینگراد" بود. این اثر زیبا، توام با لحن حماسی اش، شکوه مقاومت را طنین انداز میگردد و این چنین بی هم آورد در همیشه ی تاریخ انسان خواهد درخشید.

او ه " فورتیونا" (1)،
چونان یکی ماه که دائم در تغیّری،
یا در سلخ و یا در بدر شدنی;
زندگی ِنفرت بار
اینک سبعانه شده،
بیا و احساساتمان را با بازیش سرشار کن;
فقر،
قدرت،
آن چه ذوب شان کرد خواهد
چون یخ.

سرنوشت،
ددمنش و پوچ،
تو فلکی را میچرخانی،
جایگاهت اما نا مطمئن،
خوشایندت معلق
 و در آستانه ناپدید شدن ست،
پوشیده در سایه ها
همچنان که مستورساز تو نیز هست
 که مرا طاقت آوردی،
اینک پشتم عریان است
از برای پوشیدگی خباثتت.

دولت مندی و اقبالی مرا نیست،
خواسته و ناخواسته،
کسان در خدمت "فورتیونا" ایند.
این ساعت
بی درنگ چنگ را لمس کن،
چرا که با بخت
او دلاوری را کم ارج مینمایاند،
ولی شمایان همه
با من مویه ساز کنید.

(1) الهه رومی نیکبختی
[ ترجمه از خوابگرد ]

"پتروشکا" یک جزء، از باله های سه گانه استراوینسکی، در کنار"پرنده آتشین" و "پرستش بهار" است که در حد فاصل سالهای 1901 الی 1902 و به سفارش تهیه کننده معروف، "سرگئی دیاگلیوف" برای "باله روسیه" تصنیف شد. داستان، مقتبس از روایات فولکلوریک روسیه میباشد.
البته نتیجه نهایی کار با انتقاد شدید مواجه شد، چرا که ریتم مقطع، غیبت ملودی ( در بیشتر بخش ها ) و هارمونی های نا متعارف، شکلی گروتسک به کار بخشیده بود. این گونه حتی ارکستر فیلارمونیک وین به خاطر آنچه، آن را "موسیقی کثیف" می خواند حاضر به اجرای کار نشد.

صحنه ابتدایی، هفته بازاری در سنت پترزبورگ را نشان میدهد، در حالی که مردم مشغول شادی کردن در جشنی هستند.تغیر سریع ریتم در این بخش، نشانه هیاهوی مردم در بازار است. دوره گردی ارگ دستی میزند و نیز رقاصه ای، مردم را سرگرم میکند. ناگهان، طبلان، با زدن طبل ها، ورود جادو گر پیر را اعلان میکنند. سپس پرده یک نمایش خانه مینیاتوری  بالا رفته و جادوگر، عروسک بی روح و بی حرکت ِ پتروشکا، "بالرینا" و "مور" را معرفی میکند. جادوگر فلوتی می نوازد، عروسکان جان گرفته و به بیرون از سن نمایش می جهند. آنان یک رقص پر شور و حرارت روسی را انجام میدهند.
در پرده بعد، خانه پتروشکا با دیوارهای تاریک نشان داده میشود، در حالی که تعدادی ستاره به همراه  هلال ماه بر آن نقش بسته. با یک صدای هولناک، جادوگر، پتروشکا را به داخل اتاقچه خالی پرتاب میکند. اینجا زندگی حزن انگیز پتروشکا در پس پرده نمایش هویدا میگردد. اگرچه پتروشکا یک عروسک است اما احساسات انسانی را درک میکند. او به شدت از جادوگر به خاطر حبس شدنش متنفرست و در عین حال عاشق بالرینا ست. در خانه، یک چهره خشمگین از جادوگر آویزان شده تا همواره پتروشکا را متذکر شود که او عروسکی بیش نیست. این همیشه پتروشکا را عصبانی میسازد. او مشتانش را به شدت در برابر پرتره تکان میدهد و یک بار نیز تصمیم به فرار میگیرد. اما موفق نمیشود. بالرینا وارد اتاق شده و پتروشکا سعی میکند که عشق خود را به او اظهار کند. اما بالرینا دست رد بر سینه او میزند. چون جادوگر ازپتروشکا متنفر است، بالرینا را درگیر یک رابطه بوالهوسانه با مور میکند. این پتروشکا را به شدت آزرده خاطر میسازد.
در پرده سوم، تماشاگران در میابند که مور دارای یک زندگی مرفه است. خانه مور بسیار پر تجمل و زیبا است. بر سقف و کف خانه، نقش های از خرگوش، درختان نخل و گل های وحشی وجود دارد. مور در حالی که روی مبلی لمیده، برای شکافتن نارگیلی سعی و تلاش میکند. وقتی که مور از شکافتن نارگیل نا امید میشود، به این نتیجه میرسد که این نارگیل در حقیقت همان خداست!
جادوگر، بالرینا را به خانه مور میفرستد. بالرینا جذب چهره دلربای مور میگردد. او آهنگی زیبا، با یک ترومپت اسباب بازی می نوازد و شروع به رقص با مور میکند. پتروشکا از اتاقچه اش توسط جادوگر خارج شده و به خانه مور آورده میشود، تا از اغوای بالرینا ممانعت نماید. بین مور و پتروشکا درگیری آغاز میشود، اما پتروشکا به سرعت میفهمد که توان مبارزه با او را ندارد و فرار میکند، در حالی که مور او را به شدت تعقیب میکند.
در پرده آخر، صحنه کارناول بار دیگر نشان داده میشود. ارکستر، تعدادی صحنه رقص زیبا از شخصیت هایی بی ربط را به نمایش میگذارد. مثلا رقص یک دهقان با خرس، رقص تاجر عیاش با کولی ها، رقص کالسکه چی با ستوربان، رقص یک بالماسکه و رقص دایه ها که بر اساس تم " پائین دست جاده پترسکی" تنظیم شده.
در اوج جشن، گریه پتروشکا شنیده میشود، در حالی که از سن خارج شده و در حال فرار از دست مور تبرزین به دست است. جمعیت هراسان میگردند و مور سر آخر، پتروشکا را به دست آورده و او را میکشد.
پلیس وارد صحنه شده و  از جادوگر پیر بازجویی میکند. جادوگر برای آرام کردن دیگران، پوشال های عروسک مرده را بیرون میریزد تا نشان دهد که پتروشکا تنها یک عروسک بوده است.
به دنبال مردم، جادوگر در حالی که لاشه پتروشکا را در دست دارد، بازار را ترک میکند. روح پتروشکا روی سقف نمایش خانه مینیاتوری ظاهر میشود در حالی که گریه اش این بار عصیان گرانه ست. جادوگراز روح پتروشکا هراسیده و فرار میکند، در حالی که برای یک لحظه به پشت سر و به صحنه خالی نظر میاندازد.

اولین منشور ِمدون ِمدنی توسط حمورابی وضع شد. اما مفاد آن، مجال بازگو کمترداشته است...

" اگر مرد و یا زن  آزاده ای [ در برابر برده ] بر یک آزاده دیگر تهمت قتلی بزند و نتواند آن را اثبات نماید،  کشته خواهد شد."
" اگر آزاده ای، گاو، گوسفند، الاغ  ویا اسبی را برباید، و آن متعلق به دولت و یا معبد باشد، بایست سی برابر آن را باز پس دهد. اگر دزدی از شهروندی عادی صورت گرفته شده باشد، بایست ده برابر آن را تاوان دهد. در صورت عدم استطاعت پرداخت، دزد کشته میگردد."
"اگر آزاده ای، یک برده و یا کنیز فراری را پناه دهد، خواه این برده متعلقه ی خصوصی باشد و خواه برای دولت و یا معبد باشد، و مرد  آن را تسلیم گزمه نکند، کشته خواهد شد."
"اگر پسری، به پدرش تعرض کند، دستان پسر بریده خواهد شد."
"اگر آزاده ای، بینایی یک اشراف زاده را زائل کند، چشمانش کور خواهد شد."
"اگر آزاده ای، دندان یک نفر، هم رده خویش را بشکند، دندانش شکسته خواهد شد."

Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament ed. by James B. Pritchard

بود پادشاهی در جهودان ظلم ساز
دشمن عیسی و نصرانی گداز
این شاه احول (!) از وزیر خود، که از مکر" گره بر آب برمی بست"، خواست که شرعیسویان را کم نماید. این وزیردلایل آورد که گمراه کردن اینان چاره کار پادشاه است، بنابراین خدعه ای طرح انداخت.

گفت ای شه گوش و دستم را ببر
بینی ام بشکاف و لب در حکم مر
بعد از آن در زیر دار آور مرا
تا بخواهد یک شفاعت گر مرا
بعد از این صحنه سازی، وزیر از شهر رانده شده. متعاقب ماجرا، وزیر ادعا کرد که نصرانی ست و این بدبختی بهر ایمان نصیبش شده است!

از جهود و جهودان رسته ایم
تا بزنّاری میان را بسته ایم
تا اینکه عیسویان بسیاری به او اعتماد نشان دادند. به خصوص به خاطر مجالس وعظی که راه انداخته بود.

صد هزاران مرد ترسا سوی او
اندک اندک جمع شد در کوی او
او بعد از این جلب اعتماد، شروع به تخلیط در آئین مسیح می کند و حتی موجب ظهور اسباط دوازده گانه (!) در دین عیسوی میگردد. در اجرای خدعه ای دیگر، ابتدا او تظاهر می کند که قصد دارد گوشه گیر گردد و دامن از مردم بر چیند. چله نشینی وزیر، بر مردم گران می آید، چرا که خود را در سایه وعظ او باز می یافتند. مردم پیش وزیر میایند و التماس می کنند که بازگردد. آنها استدلال ها می کنند اما هر بار وزیر استدلال آنان را با استدلالی دیگر بی اثر میسازد. به گونه ای که معنی استدلال کردن در عمیق ترین شکلش، به سخره کشیده میشود!

خلق دیوانه شدند از شوق او
از فراق حال و قال و ذوق او
لابه و زاری همی کردند و او
از ریاضت گشته در خلوت دو تو
"گفته ایشان نیست ما را بی تو نور
بی عصاکش چون بود احوال کور"
مردم گفتند که تو زعیم ماهستی. کور بی عصا کش و طفل بی دایه چه می تواند بکند؟ اما وزیر بهانه می آورد که

گفت جانم از محبان دور نیست
لیک بیرون آمدن دستور نیست
 زبان، این امکان شگرف بشری، دارای ابعاد پیچیده و تو در تویی است که ما را گاه شگفت زده و گاه مضطرب می سازد. مولوی ( شاید نا خواسته ) به ما نشان میدهد که چگونه زبان، می تواند ما را بازی دهد. بازیی که  بی پایان است. در طول داستان، خواننده بارها درمانده می گردد.چرا که هربار دلایل طرفین را قانع کننده میابد. اما مولوی راه گریز را زیرکانه در میابد چرا که راز زبان را در یافته !
مردم:
تو بهانه می کنی و ما ز درد
می زنیم از سوز دل دمهای سرد
ما بگفتار خوشت خو کرده ایم
ما ز شیر حکمت تو خورده ایم
...
وزیر:
گفت هان ای سخرگان گفت و گو
وعظ و گفتار زبان و گوش جو
بی حس و بی گوش و بی فکرت شوید
تا خطاب ارجعی را بشنوید
...
باز مردم:
چار پا را قدر طاقت بار نه
بر ضعیفان قدر قوت کار نه
طفل را گر نان دهی بر جای شیر
طفل مسکین را از آن نان مرده گیر!
...
باز وزیر:
گفت حجت های خود کوته کنید
پند را در جان و در دل ره کنید
گر کمالم با کمال انکار چیست
ور نیم این زحمت و آزار چیست
...
باز مردم:
ما چو چنگیم و تو زخمه می زنی
زاری ازما نه تو زاری می کنی
ما چو ناییم و نوا در ما زتست
ما چه کوهیم و صدا در ما ز تست

... و حکایت هم چنان باقی ست!